Ngành logistics tại Việt Nam đang trải qua những thay đổi mạnh mẽ, đặc biệt trong bối cảnh làn sóng đầu tư và hoạt động mua bán – sáp nhập (M&A) đang diễn ra sôi nổi. Đây không chỉ là cơ hội để các doanh nghiệp nước ngoài nhanh chóng chiếm lĩnh thị trường, mà còn là một chiến lược thúc đẩy sự phát triển của một ngành được xem là “xương sống” của nền kinh tế.

Tiềm năng đầy hứa hẹn

Theo Ngân hàng Thế giới (WB), Việt Nam đứng thứ 43 trong Chỉ số hiệu quả logistics (LPI) năm 2023, nằm trong nhóm 5 quốc gia hàng đầu ASEAN. Điều này cho thấy sự tiến bộ rõ rệt của hệ sinh thái logistics trong nước. Ông Yap Kwong Weng, CEO của Việt Nam SuperPortTM, đã nhấn mạnh tại Hội nghị logistics Việt Nam 2024 rằng “Việt Nam đang dẫn đầu trong việc chuyển dịch dòng chảy sản xuất và thương mại trong khu vực Đông Nam Á, chiếm hơn 20% tổng kim ngạch xuất khẩu của ASEAN tới một số thị trường khác.”

Các chuyên gia chia sẻ về cơ hội đầu tư ngành logistics tại Việt Nam

Với quy mô ngành tăng trưởng trung bình từ 14 đến 16% mỗi năm, các doanh nghiệp logistics đang nắm giữ nhiều cơ hội để phát triển mạnh mẽ. Theo bảng xếp hạng Chỉ số thị trường mới nổi của Agility, một nhà cung cấp dịch vụ logistics hàng đầu thế giới, Việt Nam đứng thứ 10 trong số 50 thị trường mới nổi vào năm 2023, tăng một bậc so với năm trước.

Ông Đỗ Hoàng Phương, Tổng giám đốc Công ty TNHH MTV thương mại và tiếp vận Bảo Tín, cho biết: “Sự chuyển dịch này tạo ra một cơ hội vàng, nhưng các doanh nghiệp cần nhanh chóng tận dụng để thực hiện chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; nếu không, họ sẽ bỏ lỡ cơ hội này.”

Có thể nói, xu hướng M&A trong ngành logistics tại Việt Nam đang trở thành một lựa chọn chiến lược hấp dẫn cho các nhà đầu tư quốc tế, những người muốn nhanh chóng gia nhập và tạo dựng vị thế vững chắc trong thị trường đầy tiềm năng này. Thay vì xây dựng từ đầu, việc mua lại hoặc hợp tác với các doanh nghiệp nội địa đã có sẵn cơ sở hạ tầng là phương án hiệu quả giúp tránh những thủ tục phức tạp, rút ngắn thời gian và tiết kiệm chi phí đáng kể.

Theo số liệu mới nhất từ Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), tính đến ngày 30/9/2024, tổng vốn đăng ký của các dự án đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, bao gồm nhiều lĩnh vực khác nhau, đã vượt qua 24,78 tỷ USD, tăng 11,6% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, vốn thực tế được các nhà đầu tư rót vào các dự án đạt khoảng 17,3 tỷ USD, tăng 8,9%. Mặc dù con số này không hoàn toàn phản ánh riêng cho ngành logistics, nhưng nó cho thấy mức độ quan tâm và sức hút của thị trường Việt Nam đối với các nhà đầu tư quốc tế, bao gồm cả lĩnh vực logistics.

Giải thích thêm về chiến lược của các nhà đầu tư quốc tế, ông Đinh Hoài Nam, Giám đốc phát triển kinh doanh của SLP Việt Nam, cho biết: “Chúng tôi ưu tiên mua lại những doanh nghiệp đã có sẵn quỹ đất, vì điều này giúp chúng tôi tránh được những quy trình phức tạp như xin giấy phép dự án hay giải phóng mặt bằng. Đây là cách tối ưu để thiết lập vị thế vững chắc và tận dụng hiệu quả các nguồn lực hiện có.”

Điều này cho thấy ngành logistics tại Việt Nam đang trở nên sôi động hơn bao giờ hết. Các nhà đầu tư quốc tế sẵn sàng đầu tư mạnh mẽ để tham gia vào thị trường, tạo ra áp lực cạnh tranh gay gắt cho các doanh nghiệp trong nước, những đơn vị vẫn đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc mở rộng quy mô và duy trì lợi thế cạnh tranh.

Doanh nghiệp nội cần thay đổi

M&A mang lại nhiều lợi thế cho các nhà đầu tư nước ngoài, giúp họ nhanh chóng tiếp cận thị trường và tận dụng hạ tầng hiện có, đồng thời giảm bớt rào cản pháp lý trong bối cảnh thủ tục hành chính ở Việt Nam còn phức tạp. “Logistics là ngành xương sống, và việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng là chìa khóa để giảm chi phí và nâng cao hiệu quả. Nhờ đó, M&A giúp chúng tôi tiết kiệm thời gian và chi phí khởi động,” ông Yap Kwong Weng chia sẻ thêm.

Ngành logistics tại Việt Nam thu hút rất nhiều nhà đầu tư nước ngoài.

Với tiềm năng lớn, ngành logistics tại Việt Nam đã thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài. Tuy nhiên, điều này cũng tạo ra thách thức cho các doanh nghiệp trong nước khi phải cạnh tranh với các đối thủ quốc tế. Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Đỗ Thành Trung thừa nhận: “Chính sách và thể chế dành cho ngành vẫn chưa đồng bộ. Các doanh nghiệp logistics gặp khó khăn về vốn, thiếu kinh nghiệm và nguồn nhân lực chất lượng cao, dẫn đến việc khó mở rộng quy mô và cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài.”

Ông Đinh Thanh Sơn, Phó Tổng giám đốc Tổng công ty Bưu chính Viettel, cũng cho biết: “Nhiều công ty nội địa chưa kịp phát triển đã bị thâu tóm. Họ thiếu kinh nghiệm trong việc thương thảo và phân tích tài chính, điều này càng làm tăng nguy cơ bị M&A.”

Để duy trì sự cạnh tranh và phát triển bền vững, nhiều ý kiến cho rằng các doanh nghiệp logistics cần tập trung vào chuyển đổi số và phát triển bền vững. Ông Cao Hồng Phong, Phó Tổng giám đốc cảng Gemalink, cho biết: “Gemalink đã thực hiện kiểm kê phát thải khí nhà kính hàng năm và chuyển sang sử dụng năng lượng tái tạo. Đây là những bước đi cần thiết để phát triển cảng thông minh và bền vững.” Cảng Gemalink hiện đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối giao thương giữa Việt Nam và các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu, và dự kiến sẽ khởi công giai đoạn 2A vào năm 2026.

Theo ông Đỗ Hoàng Phương, việc áp dụng công nghệ trong quản lý vận hành giúp tiết kiệm chi phí lâu dài. “Chúng tôi đã đầu tư mạnh vào tự động hóa, từ quản lý đội xe đến theo dõi lộ trình, nhằm giảm thời gian vận chuyển và hạn chế lãng phí. Điều này không chỉ tạo ra hiệu quả mà còn mang lại lợi thế cạnh tranh trên thị trường quốc tế,” ông Phương chia sẻ.

Tuy nhiên, để hỗ trợ các doanh nghiệp logistics phát triển bền vững, Chính phủ cần đơn giản hóa thủ tục hành chính và tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà đầu tư. Thứ trưởng Đỗ Thành Trung đã kêu gọi: “Chúng tôi cần ý kiến từ doanh nghiệp để hoàn thiện chính sách, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho ngành logistics; đồng thời, cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp để vượt qua các thách thức và phát triển mạnh mẽ hơn.”

Bàn về vấn đề này, ông Lê Tuấn Anh, Vụ trưởng Vụ Kinh tế công nghiệp, dịch vụ (Bộ Kế hoạch và Đầu tư), đã chia sẻ: “Việt Nam đang tiến hành sửa đổi hàng loạt chính sách để phân quyền mạnh mẽ hơn và cải thiện cơ sở hạ tầng, bao gồm cả tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và hệ thống đường bộ. Những thay đổi này sẽ giúp tăng cường kết nối, giảm chi phí logistics và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong tương lai.”

Nguồn: Báo Tin Tức