Logistics là một trong những ngành quan trọng, cần được đầu tư một cách cẩn thận, đặc biệt là trong chuyển đổi số. Điều này sẽ giúp ngành thích ứng với thị trường, giảm chi phí, giảm phát thải carbon và hạn chế ô nhiễm môi trường từ bao bì thông qua việc tối ưu hóa lộ trình vận chuyển bằng công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Hơn nữa, chuyển đổi số còn đóng vai trò như một chất xúc tác cho quá trình chuyển đổi xanh, góp phần vào sự phát triển bền vững của các doanh nghiệp logistics.
Ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), cho biết Việt Nam hiện là quốc gia có tỷ lệ người dân tham gia mua sắm thương mại điện tử cao nhất Đông Nam Á, với khoảng 43,9 triệu người. Do đó, dịch vụ logistics phục vụ cho ngành thương mại điện tử luôn cần thiết. Bên cạnh đó, xu hướng chuyển đổi số, thay đổi thói quen mua sắm và các yếu tố tác động khác đã khiến thương mại điện tử trở thành lĩnh vực có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ trong thời gian qua.
Một trong những nhiệm vụ nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển dịch vụ logistics Việt Nam đến năm 2025, theo Quyết định số 200/QĐ-TTg ngày 14/02/2017 của Thủ tướng Chính phủ, là nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ mới, kỹ thuật tiên tiến trong quản lý, vận hành và đào tạo chuỗi cung ứng để cải thiện chất lượng dịch vụ logistics. Ngoài ra, theo Chương trình Chuyển đổi số quốc gia đến năm 2025, với định hướng đến năm 2030 đã được phê duyệt, logistics là một trong tám ngành ưu tiên cho quá trình chuyển đổi số.
Bà Nguyễn Thị Bạch Yến, Phó Tổng giám đốc Công ty Giải pháp chuỗi cung ứng Smartlog, cho biết chuyển đổi số trong logistics có thể thực hiện ở nhiều cấp độ khác nhau, từ việc áp dụng các giải pháp công nghệ đơn lẻ đến việc xây dựng mô hình logistics hoàn toàn mới dựa trên công nghệ số, nhằm tạo ra những giá trị và cơ hội mới, cùng với nguồn doanh thu mới.
Tại Việt Nam, mặc dù các doanh nghiệp đã nhận thức được tầm quan trọng của chuyển đổi số trong ngành logistics nhằm nâng cao hiệu suất và cải thiện chất lượng, cũng như đảm bảo hiệu quả của chuỗi cung ứng, nhưng vẫn còn gặp khó khăn trong việc áp dụng mô hình này. Một trong những vấn đề cụ thể là sự tồn tại quá nhiều phần mềm số hóa mà không tạo ra một hệ sinh thái thống nhất, dẫn đến tình trạng ngành logistics bị phân mảnh, thiếu liên kết sâu và rộng. Thêm vào đó, tiềm lực tài chính cũng là một thách thức lớn trong quá trình chuyển đổi số, khi mà phần lớn doanh nghiệp logistics tại Việt Nam có quy mô nhỏ, hạn chế về vốn, công nghệ và năng lực hoạt động trên thị trường quốc tế.
Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp dịch vụ Logistics Việt Nam (VLBA) cũng nhấn mạnh rằng việc ứng dụng công nghệ vào hoạt động logistics có thể giúp doanh nghiệp giảm 14% chi phí giao hàng và tăng số lượng hàng hóa giao trên mỗi xe lên 13%.
Hơn nữa, những công nghệ đột phá này cho phép các công ty và nhà cung cấp dịch vụ logistics tối ưu hóa chi phí và nâng cao năng suất giao hàng thông qua việc lập kế hoạch thông minh cho tuyến đường, nhằm đảm bảo có nhiều lượt nhận và trả hàng.
Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ số trong các doanh nghiệp logistics vẫn gặp nhiều hạn chế liên quan đến công nghệ, bảo mật thông tin và bảo mật thanh toán. Các giải pháp công nghệ cho việc xử lý nghiệp vụ sau giao hàng, như đổi trả, thu hồi và xử lý hàng, chưa được tổ chức và quản lý hiệu quả, tạo ra thách thức cho các đơn vị logistics trong việc cung cấp dịch vụ thu hồi và đổi trả hàng lỗi hoặc sản phẩm bảo hành. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết cho Việt Nam cần đầu tư mạnh mẽ hơn vào nền tảng kỹ thuật số trong sản xuất và phân phối hàng hóa, nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của đất nước.
Giữa tháng 9/2024, Hòa Phát Logistics đã chính thức công bố vận hành hệ thống các phần mềm quản lý vận tải, bao gồm phần mềm điều hành vận tải, phần mềm đào tạo trực tuyến và phần mềm theo dõi hành trình vận tải. Đây là một trong những chiến lược quan trọng để thực hiện kế hoạch phát triển giai đoạn 2024-2026, với mục tiêu dài hạn đến năm 2030 của Hòa Phát Logistics.
Theo ông Nguyễn Đắc Thắng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị Hòa Phát Logistics, việc đưa vào vận hành các phần mềm mới là minh chứng cho sự tiến bộ vượt bậc trong việc ứng dụng công nghệ vào hoạt động vận tải của công ty. Hệ thống mới này sẽ giúp cải thiện hiệu quả quản lý, tối ưu hóa quy trình vận hành và củng cố vị thế của Hòa Phát Logistics trong một thị trường logistics ngày càng cạnh tranh, đồng thời thúc đẩy các mục tiêu phát triển xanh và bền vững.
Gần đây, Viettel Post, với tư cách là đại diện duy nhất của Việt Nam tham gia sự kiện Parcel + Post Expo 2024 tại Hà Lan, đã khẳng định vị thế là doanh nghiệp dẫn đầu về công nghệ logistics tại Việt Nam nhờ vào chuỗi giải pháp logistics toàn trình thông minh.
Tại sự kiện, Viettel Post đã giới thiệu 5 sản phẩm công nghệ chủ lực, bao gồm 3 hệ thống robot: robot chia chọn khai thác, robot vận chuyển tự hành và robot phân loại tự động, cùng với hai hệ thống quản lý tập trung là quản lý vận tải và quản lý kho hàng thông minh. Những sản phẩm này thuộc chuỗi giải pháp logistics toàn trình thông minh mà Viettel Post nghiên cứu, phát triển và sở hữu. Chuỗi giải pháp này nhằm mục tiêu tự động hóa và tối ưu hóa toàn bộ chuỗi cung ứng, từ vận hành, quản lý kho bãi, phân loại, vận chuyển cho đến khâu giao nhận cuối cùng.
Ông Hoàng Trung Thành, Tổng Giám đốc Viettel Post, khẳng định rằng việc làm chủ và ứng dụng công nghệ robotics là minh chứng rõ ràng cho khả năng của người Việt trong việc phát triển các giải pháp công nghệ hiện đại. Viettel Post không chỉ đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe mà còn sẵn sàng mở rộng hợp tác toàn cầu, nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ logistics thế giới.
Để nâng cấp thị trường số hóa logistics tại Việt Nam, bà Nguyễn Thị Bạch Yến cho biết chiến lược của Công ty Giải pháp chuỗi cung ứng Smartlog là trở thành nền tảng và hệ sinh thái tích hợp đầu tiên cho hoạt động vận hành logistics với độ bao phủ lớn nhất tại Việt Nam và Đông Nam Á. Bà Yến kỳ vọng trong những năm tới sẽ có hàng nghìn doanh nghiệp tham gia vào hệ sinh thái này, giúp ngành logistics Việt Nam trở nên hiệu quả, hiện đại và cạnh tranh hơn cả trên thị trường trong nước và quốc tế.
Nguồn: baotintuc.vn